ARCHIEF 2016
[klik hier voor de actuele site]
ZA 10 + ZO 11 SEPTEMBER 2016
VAN 11.00 TOT 17.00 UUR


Hotel de Landbouw

Hotel de Landbouw

Stationsstraat 2


Hotel 'De Landbouw' bevindt zich tegenover het station en is gebouwd in 1895. De oorspronkelijke functie was hotel - café - restaurant met woonhuis, doorrit en paardenstal. De functie hotel - café - restaurant eindigde in 1978. Vanaf 1909 zijn drie generaties Siertsema eigenaar, thans de familie Boersema - Siertsema. Het pand is rijksmonument met originele kamers en veel details van cultuur en architectonische waarde. De in stijl gebleven gelagkamer toont herinneringen aan de voormalige hengstenhouderij die hier was gevestigd.


  • Opening door wethouder Harrie Sienot en streektaalfunctionaris Ingeborg Nienhuis
  • Café
  • Erik Hulsegge met eigen werk
  • Optreden Sax&Strings
  • Concerten Arnold Veeman
  • Halteplaats koets


Op zaterdag is de opening van Monumentaal Usquert. Sprekers zijn Jacob Jansen namens Dorpsbelangen, wethouder Harrie Sienot van de gemeente Eemsmond voor de opening van Open Monumentendagen Eemsmond en streektaalfunctionaris Ingeborg Nienhuis voor de opening van Monumentaal Usquert. De opening wordt muzikaal omlijst door het duo Sax&Strings.
Daarna treedt Erik Hulsegge enkele keren op met voordrachten uit eigen werk afgewisseld door muziek van Sax&Strings.
Op zondagmiddag geeft Arnold Veeman een aantal concerten.
Beide dagen kan men genieten van een drankje in de sfeervolle gelagkamer.




Woonhuis Stationsstraat 4

Woonhuis Stationsstraat 4

Stationsstraat 4


In 1893 werd deze rentenierswoning gebouwd in opdracht van Geertruid Westerhuis, weduwe van Pieter Zuideveld, afkomstig van boerderij 'Nieuwe Laan'. Later werd het huis gebruikt als rentenierswoning door een dochter, Elisabeth Zuideveld, samen met haar man Pieter Harm Wijk. Een aantal jaren had Pieter Harm Wijk de functie van Plaatselijk Bureau Houder. Deze functionaris voerde regeringsmaatregelen op landbouwgebied uit zoals uitgifte van identiteitsbewijzen voor paarden en koeien.
Van 1947 - 1989 werd het huis bewoond door Cor Jacob Siertsema, zoon van de eigenaar van Hotel de Landbouw. Zelf was hij fouragehandelaar en boekhouder van de onderlinge Brandwaarborg Maatschappij Usquert; ook was hij bietenagent voor de Centrale Suiker Maatschappij in Hoogkerk.
In 1990 kochten de huidige bewoners, Peter en Truus Durieux, het pand. Peter Durieux is kunstschilder en heeft in het pand zijn atelier, naast zijn atelier in de binnenstad van Groningen. Sinds de oprichting van de Klassieke Academie voor Schilderkunst in Groningen in 1996 is Peter Durieux hieraan als docent verbonden.


  • Open atelier schilder Peter Durieux


Tijdens Monumentaal Usquert is het atelier van Peter Durieux open.




De Snuisterij

De Snuisterij

Boermanjeweg 9


Oorspronkelijk café uit 1875 gebouwd door Jakob Jakobs, werd stationskoffiehuis na in gebruik name van de spoorlijn. De aangrenzende Jakobstraat is vernoemd naar de eerste eigenaar van het pand. Ook werd het café gebruikt als clubhuis en kleedkamer voor bezoekende clubs van de voetbalvereniging (na de wedstrijd dienden de sporters zich achter het café te wassen!). Andere uitbaters waren Kruijer (1907), Raangs en Van der Hoek. De laatste sloot in 1973 de deuren.


  • Curiosa en Retro
  • Optreden Wad'nJazz


In dit pand bevindt zich 'De Snuisterij', een propvol winkeltje in Retro/Curiosa en Verzamelobjecten.
In het weekend van Monumentaal Uquert viert 'De Snuisterij' haar 40-jarig jubileum.
Neem een kijkje op https://youtu.be/m9TsW56w6S4

Op zaterdag- en zondagmiddag speelt trio Wad'nJazz bij 'De Snuisterij'.


- Website De Snuisterij




Woonhuis Wadwerderweg 1

Woonhuis Wadwerderweg 1

Wadwerderweg 1


Omstreeks 1880 liet Gerhard Schröder, onderwijzer in Usquert, dit huis bouwen. Hij verkocht het later aan Berend Lammerts Westerhuis, landbouwer op de boerderij 'Langeheerd'. Het huis ging nadien nog enkele keren over in handen van andere leden van de familie en werd in 1897 uitgebreid met een extra kamer en een erker aan de oostzijde. Evert Berends Westerhuis, die van de boerderij 'Helwerd' kwam, verkocht de woning in 1957 aan de familie Bierema. Na het overlijden van Lambert Bierema bleef zijn weduwe met zoon Taco in het huis wonen. Tussendoor ruilde Taco nog met zijn broer Jan, afkomstig van boerderij 'Veldzicht' aan de Middendijk. Van 1996-2002 huurde huisarts S.J. Woltjer, de opvolger van C. Ruytenberg, het huis. Na het overlijden van Taco in 2011 werd het huis gekocht door de familie Bakker die een grondige renovatie ter hand nam.


  • Turkse lekkernijen


Bij dit pand staat een kraam met Turkse lekkernijen.




Villa Nicolaï

Villa Nicolaï

Wadwerderweg 3


In opdracht van Usquerts eerste huisarts J.G. Nicolaï werd dit huis gebouwd in 1910 naar ontwerp van architecten K. en G. Hoekzema Kzn. Het fraaie pand met Jugendstil kenmerken werd in de volksmond Villa Nicolaï genoemd.
Het huis is altijd een woonhuis geweest met apotheekhoudende huisartsenpraktijk. Huisartsen waren achtereenvolgens: J.G. Nicolaï (tot 1945), zoon Hans Nicolaï (tot 1964), J.W. Snuiverink (tot 1974) en tot slot de huidige bewoner C. Ruytenberg (huisarts tot 2000). Zijn opvolger S.J. Woltjer heeft 2 jaar praktijk gehouden in dit pand waarna hij koos voor een locatie elders in Usquert.
In 2007 werd door de huidige bewoners de naam 'Villa Nicolaï' op het pand aangebracht als eerbetoon aan de ruim halve eeuw huisartsen Nicolaï in Usquert.


  • Open tuin
  • Expositie beelden Hugo Hol


In de mooie tuin, ontworpen door tuinarchitect Klaas Noordhuis, worden beelden van Hugo Hol geëxposeerd.




Woonhuis Wadwerderweg 5

Woonhuis Wadwerderweg 5

Wadwerderweg 5


Deze woning dateert uit 1915 als rentenierswoning van de familie Ter Haar, landbouwer in de Noordpolder. In 1928 ging de woning over in handen van E.H. Beukema die commissionair in granen was en kassier voor de Nutsspaarbank. Hij liet de aanbouw (thans schuur) bouwen en inrichten als kantoor met kluis. Na het overlijden van de zoon Beukema, met dezelfde functies als zijn vader, werd de woning in 1979 verkocht aan de huidige bewoners, Jaap en Netteke Nienhuis.
De bank bleef tot 1989 in het pand gevestigd.


  • Open tuin
  • Dichter Jan Glas
  • Dichter Aly Freije


In het decor van de mooie tuin van Netteke Nienhuis dragen twee dichters voor uit eigen werk.
Op zaterdag kunt u luisteren naar werk van dichter/beeldend kunstenaar Jan Glas, hij dicht in het Nederlands en in het Gronings.
Op zondag draagt dichter Aly Freije voor uit eigen werk. Ook zij dicht zowel in het Nederlands als in het Gronings.




Villa Langeheerd

Villa Langeheerd

Wadwerderweg 8


In 1910 liet het echtpaar Popko Berend Westerhuis-Huninga, afkomstig van boerderij Langeheerd aan de Wadwerderweg 78, deze renteniersvilla bouwen en gaven het dezelfde naam. De ontwerp- en bouwopdracht voor Langeheerd werd verstrekt aan architect Gerrit Nijhuis (1860 - 1940). Deze liet de bouw uitvoeren door J. Zeldenrust uit Warffum voor een totaalbedrag van 15.490 gulden.
In 1960 werd de villa aangekocht door de Stichting Algemeen Welzijnsfonds voor Geestelijke en Lichamelijk Misdeelden (later NSVGG, thans NOVO).
In 1962 werd het huis in gebruik genomen als gezinsvervangend tehuis voor mannelijke pupillen. Eind 70-jaren heeft de toenmalige eigenaar een deel van de oorspronkelijke bouw aan de achterzijde, waaronder de loggia met karakteristieke kenmerken, laten afbreken ten behoeve van nieuwbouw. Gelukkig zijn het fraaie Nijhuis front, de zijkanten en bepaalde interieurdelen intact gebleven.


  • Terras
  • The Destroyers
  • Lissi
  • Kostuumshow door Vriendenkring van het historisch kostuum
  • Presentatie oude ansichten Usquert in bioscoopzaal
  • Halteplaats koets


Op het terras van Villa 'Langeheerd' kunt u even neerstrijken om alle indrukken te verwerken terwijl u geniet van een drankje en luistert naar de Rhythm & Blues muziek van 'The Destroyers' op zaterdag.
Op zondag speelt 'Lissi' rustige achtergrond muziek. Op zondagmiddag geeft de 'Vriendenkring van het historisch kostuum' een kostuumshow.

Beide dagen in de bioscoopzaal presentatie van oude ansichten Usquert.




Woonhuis Wadwerderweg 11

Woonhuis Wadwerderweg 11

Wadwerderweg 11


Dit pand, in de Amsterdamse Schoolstijl, is ontworpen door de Groninger architect Willem Reitsma te Leens en gebouwd in 1925.
Het meest opvallende is het kleurenpalet. Rood en zwart voor de daklijsten en de kozijnen (heel bewerkelijk om te schilderen), met gele en blauwe accenten. Verder heeft Willem Reitsma gespeeld met baksteen, zie de versieringen in de hoge nepschoorstenen en gesinterde steen, gebruikt voor het traswerk.
Binnenshuis is er bijna niets veranderd. De glas-in-lood ramen, de deuren, en zelfs het hang- en sluitwerk is nog origineel. Dit huis kent vele mooie details en omdat alles nog intact is, is dit pand een paar jaar geleden een rijksmonument geworden.


  • Open tuin
  • Beelden en boeken van Ynskje Penning


In de mooie tuin is een expositie van beelden van Ynskje Penning. Men kan hier ook de boeken van Ynskje Penning kopen. Bekende titels zijn 'Stormvloed' en 'Emo's Labyrint'.




Beeldenroute

Beeldenroute


Dankzij ruimtelijk vormgever René de Boer heeft Usquert nu een beeldenroute, want hij heeft 15 van zijn objecten geschonken aan de Gemeente Eemsmond.
René de Boer construeerde deze objecten in zijn atelier, de voormalige smederij naast molen Eva aan de Raadhuisstraat in Usquert. De 15 op groeivormen gebaseerde objecten (knoppen, stengels en bladvormen) uit de periode 2004 - 2015 staan op het terrein naast de tennisbaan, op de begraafplaats en op een veldje bij de ingang van de begraafplaats aan de Zijlsterweg.

Men kan de wandeling langs de kunstwerken starten bij het laantje links van het Berlage raadhuis.


  • Ga wandelen langs de prachtige objecten


Tijdens Monumentaal Usquert op zaterdag 10 september draagt René de Boer de objecten over aan burgemeester Marijke van Beek van de Gemeente Eemsmond.


- Website Beeldenroute




Berlage Raadhuis

Berlage Raadhuis

Raadhuisstraat 3


Het Berlagehuis is het gemeentehuis van de toenmalige gemeente Usquert. Het gebouw werd ontworpen door de bekende architect Hendrik Petrus Berlage. Dit raadhuis, het enige raadhuis uit het oeuvre van Berlage, werd in 1929 door de aannemers Timmer (Zandeweer) en Nanninga (Uithuizen) gebouwd. Meubilering en stoffering werden geleverd op aanwijzingen van Berlage. Ook het tuinontwerp was van zijn hand. Voor het verhogen van de toren droeg Berlage naar verluid een deel van de kosten. Op 1 januari 1990 verloor het pand vanwege een gemeentelijke herindeling haar functie. Nieuwe eigenaar werd de Vereniging Hendrick de Keyser.


  • Italiaans ijs van Mattie Gelati
  • Verkoop loten met geweldige prijzen


Voor het raadhuis is een kraam waar men loten kan kopen, waaraan prachtige prijzen verbonden zijn.
Ook staat hier de ijscokar van Mattie Gelati.




Villa Kona

Villa Kona

Raadhuisstraat 7


Dit rijksmonument is gebouwd in 1915 in opdracht van Popko Everts Westerhuis en zijn vrouw Naatje Pieters Westerhuis. Kona is de samentrekking van de voornamen van de bewoners Ko en Naatje. Hun dochter bediende zich ook van de naam Kona als zanglerares Angela Kona.
Het ontwerp van het huis, waarvan de architect niet bekend is, is gebaseerd op de samenstelling van het gezin en personeel van P.E. Westerhuis: achter de voordeur bevindt zich een grote hal met links woonkamers en aan het eind de eetkamer. Boven de woonkamer zijn twee slaapkamers. Het rechter gedeelte van het pand was bestemd voor inwonend personeel. Vanuit de keuken leidt een trap naar twee slaapkamers voor dienstmeiden. Kona gold als een van de eerste woningen in Usquert die was voorzien van centrale verwarming. Het typische koetshuis is achter, in het verlengde van de keuken, nog te herkennen.


  • Dichter/schrijver Remco Ekkers met voordrachten
  • Verhalenverteller/dichter Guillaume Pool met voordrachten


Op zaterdag in de tuin van Villa Kona een optreden van schrijver/dichter Remco Ekkers met twee verhalen; één van Maartje Wortel en één van Anna Blaman; verrassend en tot nadenken stemmend.
Op zondag in de tuin van Villa Kona een optreden van voordrachtskunstenaar Guillaume Pool.




Woonhuis Raadhuisstraat 24

Woonhuis Raadhuisstraat 24

Raadhuisstraat 24


Het pand is gebouwd rond 1885. De eerste periode deed het dienst als 'Billard, Bier en Koffiehuis' met doorrit. Met paard en wagen reed men de schuur binnen via de Raadhuisstraat (rechts van de woning) en de uitgang was aan de Hoogtjestraat.
Latere bewoners waren oa schilder Boer en zijn twee dochters. De dames Boer begonnen hier in 1949 het post- en telefoonkantoor. Ook beheerden zij tot 1972 de gelagkamer.
Vanaf 1990 is het pand door de huidige bewoners grondig verbouwd. De geschiedenis herhaalde zich, want er kwam weer een schildersbedrijf in het pand en ook het laatste postkantoor van het dorp was op dit adres. Sinds een paar jaar doet het pand dienst als woonhuis.


  • Antiquariaat Bladzij 20


Antiquariaat Bladzij 20 komt met een deel van hun collectie naar Usquert.




Woonhuis Hoogtjestraat 1

Woonhuis Hoogtjestraat 1

Hoogtjestraat 1


Daterend uit 1912 is deze rentenierswoning met koetshuis gebouwd door aannemer M.W. Arends in opdracht van Siert van der Tuuk en Hamina Slob. De architectuur van het pand wordt omschreven als overgangsarchitectuur in Chalet en Art Nouveau stijl. Het huis staat op de rand van de wierde. Het oostelijk deel van de Raadhuisstraat en Hoogtjestraat maakte deel uit van de voormalige ossengang rond de wierde.
In 1915 kwam het pand in handen van Willem Kornelis Dusseldorp die er zijn effectenkantoor in vestigde waarvoor enkele verbouwingen werden uitgevoerd zoals een wijziging van de entree.
Latere eigenaren waren respectievelijk het echtpaar Zuideveld-Stol, de heer K. Ploegman en momenteel wordt het bewoond door de familie Andringa. Het koetshuis is ingericht voor de artsenpraktijk Andringa, klassieke homeopathie.


  • Marjo van den Bekerom, zilversmid en sieradenmaakster


Marjo van den Bekerom, zilversmid en sieraad ontwerpster, exposeert haar werk tijdens Monumentaal Usquert.




Woonhuis Raadhuisstraat 11

Woonhuis Raadhuisstraat 11

Raadhuisstraat 11


In 1876 laten Jan Nicolaas Dusseldorp en echtgenote Trijntje Hiepkes Heemstra deze woning bouwen. Tot dan drijven zij de grossierderij aan de Kerkstraat 8 die wordt voortgezet door hun zoon. De volgende bewoner is vanaf omstreeks 1883 Harm Hamming, voormalig gemeentesecretaris. Alje Gorter (dan smid aan Hoofdstraat 30) neemt er in 1926 zijn intrek om het in 1957 over te doen aan de familie J. van Os die er op hun beurt tot eind jaren '90 wonen. Na de oorlogsjaren tot ca. 1960 is de woning opgedeeld geweest in twee wooneenheden vanwege de woningschaarste en was er een postagentschap gevestigd.


  • Expositie werk Peter en Rosalind Hanson-Alp


Peter en Rosalind Hanson-Alp exposeren in hun woonhuis eigen werk.




Woonhuis Raadhuisstraat 26

Woonhuis Raadhuisstraat 26

Raadhuisstraat 26


In 1903 gebouwd in een dan eigentijdse stijl in opdracht van Klaas Welt, molenaar van molen Eva. Het huis werd door verschillende eigenaren bewoond om in 1989 door Karst Louis Zwart fraai te worden gerestaureerd. Karst is de zoon van de ontwerper Piet Zwart.
In 1999 komt het huis in handen van de huidige bewoners, de familie Kok.


  • Expositie schilderijen Maria Madelon van Velthoven





Molen Eva

Molen Eva

Raadhuisstraat 19


Molen Eva staat op de plaats waar al in het jaar 1600 een standerdmolen stond. De huidige molen dateert van 1818 en is in dat jaar opgebouwd uit delen van poldermolen Eva, destijds tezamen met poldermolen Adam opgesteld in Bedum.
Na een brand in 1890 heeft molenmaker Ch. Bremer Eva herbouwd en uitgerust met zelfzwichtende wieken en zelfkruiing waardoor de molen zichzelf `op de wind` kon houden. De zelfkruiing verdween een aantal jaren later.
De gemeente Usquert kocht de molen in 1953 en liet haar restaureren. Sedert 1984 houden vrijwillige molenaars Eva in gebruik en is de molen wekelijks op zaterdagen en feestdagen in bedrijf.


  • Optreden van De Zielrietzangers
  • Molen open voor publiek; er wordt graan gemalen, wat met paard en wagen wordt aangevoerd.
  • Expositie landbouwgereedschap zoals vlas-repelbank en vlas-repelmachine.
  • Koffie en thee
  • Halteplaats koets



- Website Molen Eva




Garage Bultena

Garage Bultena

Raadhuisstraat 28


Al vele jaren is hier een garagebedrijf gevestigd. Jarenlang was hier het bedrijf van de familie de Boer, ooit Chrysler dealer, later Mitsubishi. Sinds 2013 is het pand eigendom van Jan Willem Bultena.


  • Studio Noordenwind


Op zondag treedt hier Studio Noordenwind op.




Begraafplaats Usquert

Begraafplaats Usquert

Zijlsterweg 15


De begraafplaats is in 1858 aangelegd. Het terrein (groot 1.21 ha) was pastoriegrond en werd gekocht van de NH kerk. Later is ten noorden van dit terrein een uitbreiding gekomen en tussen beide delen is recentelijk een strooiveld gerealiseerd. Het oude gedeelte is ingedeeld in vier vakken. Op het noordwestelijk deel zijn nagenoeg alle (houten) zerken verdwenen.

Toen de nieuwe begraafplaats werd aangelegd, diende er een gracht omheen te worden gegraven. Bovendien moest het 'choleragebouwtje' naar dit terrein worden verplaatst. In 1875 is het begrip 'choleragebouwtje' verdwenen, maar heet het "een ziekenhuisje, waarin ook het lijkenhuisje is ondergebracht". Het lijkenhuisje staat sinds 1994 niet meer op gemeentegrond, maar in de tuin van de woning aan de Zijlsterweg 17.

Op de begraafplaats vallen enkele graftrommels op. Graftrommels werden ook wel kransdoos, grafdoos of grafbloemdoos genoemd. Het gebruik van graftrommels dateert uit het midden van de 19e eeuw. Rond de Tweede Wereldoorlog stopte dit gebruik.

Op de begraafplaats ligt ruim anderhalve eeuw geschiedenis. Een wandeling is de moeite waard, zeker nu ook beelden van kunstenaar René de Boer op de begraafplaats en bij de tennisvelden zijn geplaatst.






    Gemeentelijk Verzorgingsgesticht

    Gemeentelijk Verzorgingsgesticht

    Zijlsterweg 17


    100 Jaar geleden gebouwd als zogenaamd armhuis in opdracht aan architect Gerrit Nijhuis. Aannemers Jan en Hendrik Havinga bouwden het pand voor de som van 7.169 gulden. Vanaf 1950 werd het ingericht als eigentijds bejaardenhuis en in 1980 kreeg het de functie van dagopvang voor verstandelijk beperkten.
    De huidige bewoners (2004) beheren een Bed & Breakfast voorziening.
    Het op hun terrein gelegen voormalig ziekenhuisje (cholerahuisje) van Usquert, in 1878 op de begraafplaats gebouwd, is behouden gebleven. De historische functie van dit huisje was verpleging- en opbaarruimte voor patiënten met een besmettelijke ziekte. Vervolgens werd het de plaatselijke aula en tot 1996 onderkomen voor begraafplaatspersoneel.


    • Kunstwerken uit de samenwerking van schilderes Francine Schrikkema en meubelmaker Kees Romkema
    • Halteplaats koets


    Aan de ene kant van het pand schilderijen van Francine Schrikkema, aan de andere kant kunstvoorwerpen/meubels van Kees Romkema. In het midden het resultaat van de bijzondere samenwerking tussen Francine en Kees.

    Peter Suidman, tezamen met echtgenote Ria Jansen eigenaren van het Gemeentelijk Verzorgingsgesticht, heeft een boek geschreven over de architect van het pand Gerrit Nijhuis. De informatie in het boek is gebaseerd op de documenten in het voormalig archief van Nijhuis en zijn opvolgers Reker. Dit boek geeft een compleet overzicht van het uitgebreide oeuvre in stad en ommeland, wat het boek geschikt maakt voor de liefhebber en de professional.
    Op het Groninger Hoogeland en ook in Usquert staat een aantal majestueuze villa's van architect Nijhuis. Het boek is met korting verkrijgbaar bij de Nijhuis panden: het Gemeentelijk Verzorgingsgesticht, Villa Biwema aan de Streeksterweg 2 en Villa Langeheerd aan de Wadwerderweg 8.
    Meer informatie op www.nijhuisarchitect.nl




    Woonhuis Raadhuisstraat 28A

    Woonhuis Raadhuisstraat 28A

    Raadhuisstraat 28A


    Het huis werd in 1889 gebouwd voor het hoofd van de naastgelegen openbare lagere school. In 1960 kwam er een eind aan deze functie van het huis, want in 1962 verhuisde de lagere school naar het uitbreidingsplan van Usquert. Naast woonhuis werd een gedeelte van het pand openbaar badhuis, want veel huizen in Usquert hadden geen goede sanitaire voorzieningen. Dit was een bijzonder initiatief van de gemeente Usquert, een dergelijke voorziening was niet aanwezig in naburige gemeenten. Toen de voorzieningen in de woningen verbeterden werd het openbaar badhuis overbodig en werd dit deel van het pand nog een aantal jaren gebruikt als uitvaartcentrum. Nu wordt het hele pand als woonhuis gebruikt.


    • Expositie objecten Wianda Keijzer
    • Expositie schilderijen Ilse Brul





    Woonhuis Torenstraat 6

    Woonhuis Torenstraat 6

    Torenstraat 6


    Torenstraat 6 is een uit ca 1875 daterend huis, gebouwd als 'drie middenstandswoningen onder beschoten kap'. In 1920 werd het als één geheel gekocht door kapper Groenewold. Hij gebruikte het pand in drieën: als woning voor ouders, kapperswinkel en eigen woning.
    Na zijn vertrek begin jaren 70, is het korte tijd niet vast bewoond en was het in gebruik bij een commune woongroep. In 1975 werd het pand gekocht door de huidige bewoonster Hélène Wasser en familie. Zij maakten het pand passend tot één eigentijds woonhuis en vestigden er een praktijk voor beeldende kunst met expositieruimte, waar later een praktijk voor Integrale Therapie is bijgekomen. Het grote emaillen sigaren reclamebord links aan de zijkant van het pand herinnert ons aan de tabaksvergunning van de voormalige kapperszaak.


    • Expositie traditionele en hedendaagse iconen van Hélène Wasser


    Het atelier van Hélène Wasser biedt traditionele en hedendaagse iconen, ansichtkaarten en handgemaakte kaarsen.




    Woonhuis Torenstraat 7

    Woonhuis Torenstraat 7

    Torenstraat 7


    Een pand met bijzondere historie en wellicht een van de oudste van Usquert. Vanaf 1820 tot 1876 wordt er gewerkt en gewoond door slager Israël van der Hal. In 1851 is het bekend onder de naam "Eene behuisde Heemstede".
    In 1876 opent Anne van Ham afkomstig uit Appelscha er een kuiperij. In 1927 vestigde Pieter Bulstra er zijn wagenmakerij / carrosseriebedrijf en maakte naam met het vervaardigen van cabines en tractoren. De bedrijfsactiviteiten werden in 1963 beëindigd.


    • Antiquariaat Bij Tij en Ontij


    Antiquariaat Bij Tij en Ontij komt met een deel van hun uitgebreide collectie boeken naar Usquert.




    Woonhuis Kerkstraat 7

    Woonhuis Kerkstraat 7

    Kerkstraat 7


    Boerderijwoning uit omstreeks 1800. Op de dan nog schaars bebouwde wierde moet dit huis een van de eersten zijn geweest, getuige de opbouw van het voorhuis van leem. Na een brand werd de schuur hersteld als woonhuis; het geheel is thans monument. Voormalige bestemmingen waren kosterij en woonhuis van het hoofd der school. Van meer recente tijd is bekend dat de familie Vegter er woonde waar orgel restaurateur Vegter op de zolder zijn werkplaats had ingericht.


    • Theeterras Aaf Claassen





    Woonhuis Kerkstraat 4

    Woonhuis Kerkstraat 4

    Kerkstraat 4


    Gebouwd in 1927, niet te missen op de gevel, kent dit pand een rijke historie als kapperszaak. Vanaf dat jaar beginnen Klaas Kremer en echtgenote Aaltje Munting er hun knip- en scheerbedrijf, waarin Aaltje de damessalon beheert. De zaak wordt in 1955 overgedaan aan IJsbrand Dijk. Toen de concurrentie met de opkomende scheerapparaten hem teveel werd, nam hij een baan in loondienst aan bij Philips.
    In 1999 kochten Piet en Marina Beukema dit pand vanwege de mooie winkelruimte waarin Marina nu haar quilt atelier heeft.


    • Expositie quilts Marina Beukema





    Woonhuis Hoofdstraat 17

    Woonhuis Hoofdstraat 17

    Hoofdstraat 17


    Al in 1826 woonde op deze plek kleermaker Reinder Leonard Delhaas. In 1887 werd het voorhuis gebouwd op restanten van een veel ouder fundament. Bij een verbouwing (modernisering) in 1948 zijn in de voorkamer de houten bedstede wand met opgeschilderde deurpanelen en de oorspronkelijke houten schouw verwijderd. Sinds 1998 is het pand in handen van de huidige bewoners Pepijn Verbogt en Ineke Oldenhuis en kinderen. In 2006 hebben zij bovenstaande sfeerbepalende elementen weer teruggebracht in het pand. In de grote woonkeuken bevindt zich een origineel AGA fornuis uit 1938, omgebouwd van kolenstook naar aardgas. In 2010 werd een 19e eeuwse hardstenen gootsteen teruggeplaatst. Bovendien is de woning in dat jaar aan de achterzijde behoorlijk uitgebreid.
    In de tuin aan de noordzijde stond het 'Volksgebouw', waarin tot 1886 de lagere school was. Na gereedkomen van het dorpshuis is het 'Volksgebouw' in 1965 afgebroken.


    • Expositie schilderijen Toine Moerbeek





    Petrus en Pauluskerk

    Petrus en Pauluskerk

    Kerkstraat 9


    De na de brand van 1231 herstelde kerk heeft in de loop der jaren verscheidene verbouwingen ondergaan.Zo werd begin 15e eeuw de kerk verhoogd met baksteen en voorzien van een driezijdige koorsluiting. De oude gewelven, waarvan de aanzetten nog in de muur te zien zijn, zijn in 1855 vervangen door houten gestucte tongewelven. De losstaande toren werd vanwege instortingsgevaar in 1868 afgebroken. Bij de restauratie in 1863 kreeg de kerk zijn neogotisch uiterlijk en de nieuwe toren gebouwd in 1869 werd ook uitgevoerd in neogotiek.
    Oude schilderingen in de kerk van rond 1500 gaan deels schuil achter de preekstoel uit de 18e eeuw. Deze preekstoel is evenals de herenbanken gemaakt door Jan Dieters Brugma uit Groningen. Op het gerestaureerde Van Oeckelen orgel wordt nog regelmatig gespeeld. De kerk wordt dan ook geroemd vanwege de goede akoestiek.
    Voor de kerk staat een monument als herinnering aan de ontmoeting in de 9e eeuw tussen de prediker Liudger en de bard Bernlef bij het oratorium (kapel) van Usquert.
    De kerk is eigendom van de Stichting Oude Groninger Kerken.


    • Opening manifestatie Aardse Elementen door burgemeester Marijke van Beek
    • Expositie foto's Aardse Elementen
    • Manifestatie Aardse Elementen: bodypainting van dansers
    • Strijkkwartet Mira
    • Dansperformance Aardse Elementen


    In de kerk is de bijzondere manifestatie Aardse Elementen. Deze manifestatie valt samen met Monumentaal Usquert, maar wordt los hiervan georganiseerd.
    Op zaterdag wordt deze manifestatie geopend door burgemeester Marijke van Beek van de Gemeente Eemsmond. Deze opening wordt omlijst met een muzikaal optreden van Salomé Bonnema, een talentvolle jonge violiste.
    Beide dagen kan men in de kerk de schitterende foto's van vorige dansperformances van Aardse Elementen bewonderen.
    Op zondag kan men live de beschildering van de dansers volgen; muzikale omlijsting door strijkkwartet Mira. Om 13:30, 15:15 en 16:15 uur zijn performances door de beschilderde dansers met muzikale begeleiding door violiste Salomé Bonnema en organist Ab Gramsbergen.




    Woonhuis Kerkstraat 8

    Woonhuis Kerkstraat 8

    Kerkstraat 8


    De bebouwing van de Kerkstraat 8/hoek Torenstraat gaat waarschijnlijk terug tot de 17e eeuw. In 1851 is in het pand een winkel en grossierderij in levensmiddelen met tabaksvergunning en drogisterij gevestigd. Tevens waren hier gevestigd een koffiebranderij, een tabaksdrogerij en een carbidfabriek. Het oude voorhuis is in 1898 afgebroken om plaats te maken voor een groter en hoger voorhuis. Hierin werd een postkantoor en effectenkantoor gevestigd. Vandaar de zijdeur, die nu niet meer in gebruik is. Het huis is rijksmonument. Bijzonder is de oude Pronkkamer met fraai geschilderd plafond met papier-collé randen die in oude luister is hersteld.
    De voormalige kruidenierswinkel van Dusseldorp, later Timmer, met ingang in de Torenstraat, vormt het achterdeel van Kerkstraat 8.
    Het pand is gerestaureerd en geopend tijdens Monumentaal Usquert.


    • Open atelier Jacqueline Kasemier
    • Morel met glas, antiek en curiosa
    • Oleg Lysenko speelt bayan in het atelier van Jacqueline Kasemier
    • Verhalenverteller/dichter Guiilaume Pool met voordrachten


    In het pand kan men het atelier van schilderes Jacqueline Kasemier bezoeken. Verder ziet men in het hele pand schilderijen van haar hand. In de Pronkkamer is Morel met glas, antiek en curiosa.
    Op zaterdag afwisselend een optreden van Oleg Lysenko op zijn bayan en voordrachtskunstenaar Guillaume Pool.




    Pastorie

    Pastorie

    Schoolstraat 2


    Achter de 19e eeuwse gestucte gevel gaan restanten van een pastorie van voor de Reformatie schuil. De voorgevel en kelder zijn opgemetseld van kloosterstenen en de westelijke muur kent een dikte van maar liefst 75 cm. In 1884 werd het gebouw ter noordzijde gebouwd.
    De woning is lang als pastorie bewoond geweest en kende in de oorlogsjaren vanaf 1943 twee jaren van absentie toen dominee Van den Berg werd gevraagd als oorlogspredikant op te treden in West Java.
    Sinds 2014 is de pastorie functie van het pand verdwenen.


    • Expositie schilderijen Jan Bodde
    • Expositie beelden Paul de Vos





    Dorpshuis

    Dorpshuis

    Schoolstraat 3


    Het Dorpshuis van Usquert bestaat inmiddels zo'n 50 jaar. Begin zestiger jaren van de vorige eeuw is dit tot stand gekomen met een bijdrage door de toenmalige gemeente Usquert en een heel grote bijdrage van de dorpelingen zelf. In de loop der tijd is er het nodige aan verbouwd. Maar uiteindelijk was er maar één optie: afbreken en opnieuw bouwen. Het gebouw werd te zeer gedateerd en ten aanzien van energiegebruik werd het wat rampzalig. Ook nu weer is door de dorpelingen fors bijgedragen, maar ook de gemeente Eemsmond, de provincie Groningen en veel fondsen en bedrijven hebben een belangrijk deel van de 1,6 miljoen euro op tafel gelegd. Sinds augustus 2014 is het nieuwe dorpshuis in functie. Het wordt zeer intensief benut door de plaatselijke verenigingen. Het dorpshuis vervult de rol die het altijd beoogd heeft, namelijk een centraal punt voor alle dorpelingen. Dit is mede mogelijk dankzij een grote groep vrijwilligers.


    • Erik Hulsegge met eigen werk.
    • Kindervoorstelling door Theater Joan
    • Expositie schoolproject OBS Usquert


    Bij het evenement Monumentaal Usquert 2016 wordt ook het dorpshuis betrokken. De schooljeugd van OBS Usquert heeft een creatief project afgerond en hun werkstukken zullen in de grote zaal van het dorpshuis worden geëxposeerd.

    Bij de start van Monumentaal Usquert op zaterdagmorgen leest Erik Hulsegge voor uit eigen werk.

    Op zaterdag- en zondagmiddag treedt Theater Joan op met een kindervoorstelling.




    Visrestaurant 't Gemeentehuis

    Visrestaurant 't Gemeentehuis

    Raadhuisstraat 35


    Als in 1820 de Schout (toenmalig burgemeester) van Usquert bij de herberg uit 1806, die dan op deze plek staat, voor 100 gulden per jaar vergaderruimte huurt, wordt de basis gelegd voor de naamsverbondenheid 'Gemeentehuis' aan de panden die later volgen.
    Eerst in 1887 wordt de eerste gemeentesecretarie gebouwd, naast de herberg, thans Streeksterweg 1. Voor de raadsvergaderingen bleef men tot aan de nieuwbouw in 1929 aan de Raadhuisstraat gebruik maken van de zaal in het dan grote 'Hotel 't Gemeentehuis'. In het voorjaar van 1950 brandt het grote hotel, dan bestaande uit twee naast elkaar geschakelde panden, volledig af. Hiervoor in de plaats kwam het huidige gebouw, op dit moment in gebruik als visrestaurant en kegelbaancentrum.


    • Café-restaurant en cafetaria
    • Contant pinnen mogelijk



    - Website Visrestaurant 't Gemeentehuis




    Villa Biwema

    Villa Biwema

    Streeksterweg 2


    Deze villa met bijbehorend koetshuis is gebouwd in 1903 in opdracht van landbouwer H. Reinders, eigenaar van boerderij Biwema, welke tot de jaren '50 gelegen was aan de Hoofdstraat. De villa werd ontworpen door de Groningse architect Gerrit Nijhuis (1860 - 1940). De bouw van deze villa stond aan het begin van zijn periode van geroemd Jugendstil werk in Stad en Provincie. De woning is rijksmonument en kan gezien worden als één van de topstukken van Nijhuis.
    In het pand zijn veel originele details bewaard gebleven zoals de fraaie tochtdeuren in de hal, de trapopgang, het glas-in-lood en de beschilderde plafonds.
    Het pand wordt omzoomd door een ruime tuin met monumentale bomen; het oorspronkelijk tuinontwerp was een slingertuin, erg populair rond 1900.
    Voorafgaand aan de huidige bewoners werd de woning bewoond door familieleden van Reinders, veearts Offringa en de toenmalig burgemeester van Eemsmond Hans van der Laan.


    • Expositie schilderijen Francine Schrikkema
    • Optreden Ierse feestband Doggy Few
    • Oleg Lysenko speelt bayan


    In het hele pand is een expositie van de kunstwerken uit het samenwerkingsproject van schilderes Francine Schrikkema en kunstenaar/meubelmaker Kees Romkema.
    Op zaterdag een optreden van de Ierse feestband Doggy Few, op zondag speelt Oleg Lysenko op zijn bayan.




    Woonhuis Streeksterweg 3

    Woonhuis Streeksterweg 3

    Streeksterweg 3


    Rentenierswoning, gebouwd in opdracht van echtpaar Hidde Pieter Lantenga en Anje Bouwman. Naast de voordeur prijken hun initialen en het bouwjaar 1913. In de twintiger jaren deden zij het 'over' aan de familie Westerdijk waarna het vanaf de vijftiger jaren wisselend bewoond is geweest. In 1967 kocht de Gereformeerde Gemeente van Warffum het huis om het als jeugdontmoetingscentrum te gaan beheren. De grote achterbouw deed dienst als zalenruimte waarin catechisatie en ontspanningsavonden werden gehouden. Op de bovenverdieping woonde de beheerder / koster van de kerk. Begin negentiger jaren is het huis verkocht voor particuliere bewoning.


    • Gard du Nord met antiek en curiosa





    Zus&ik

    Zus&ik

    Streeksterweg 11


    Al in 1828 was hier sprake van een woonhuis, toendertijd bewoond door Lubberts Lammert van Clooster en zijn vrouw. In latere jaren werd het pand regelmatig bewoond door rentenierende echtparen afkomstig van boerderijen uit de omgeving van Usquert.
    In 1932 kocht de coöperatieve vereniging 'Ons Belang' U.A. de woning. Aan de oostkant van de woning werd een nieuw bedrijf gebouwd, bakkerij met winkel en daarboven woonhuis voor de beheerder. Deze aanbouw kreeg Amsterdamse School kenmerken. Later kwamen er nog een brandstofloods en een bergplaats voor bakfietsen, waarmee het brood werd rondgebracht. Vele jaren draaide de Coöperatie goed, maar in 1960 sloot de bakkerij en werd de Coöperatie 2 jaar later ontbonden. Vele jaren was het alleen woonhuis, tot in 1981 gedurende 10 jaar een slagerszaak in het pand gevestigd was.
    Nu wordt het pand gebruikt als dubbel woonhuis en is er bovendien de atelier/winkel van de bewoonsters, de zussen Anne en Ati van Twillert.


    • Winkel en expositie eigen werk
    • Halteplaats koets





    Usquert

    Usquert

    Usquert


    Usquert, wierdedorp, gelegen op het Hoogeland van Groningen: smalle straten op de wierde rond de 13e eeuwse kerk, statige villa's naast karakteristieke arbeidershuizen, het Berlage Raadhuis en molen Eva.

    De Petrus en Pauluskerk ligt al eeuwen op het midden van de wierde. De bebouwing rond de kerk wijst op grote bedrijvigheid rond de kerk in vorige eeuwen. Hier waren o.a. de slager, kruidenier, bakker en kapper gevestigd.

    Deze bedrijvigheid werd ook weerspiegeld door de drie molens in Usquert, waarvan nu alleen nog de mooie molen Eva trots in het dorp staat.

    In 1893 werd Usquert door het spoor verbonden met de stad Groningen. Voor de reizigers kwam tegenover het station Hotel de Landbouw, café met doorrit. De functie van het pand is verdwenen, maar de originele gelagkamer is nog aanwezig.

    De vele grote villa's in Usquert herinneren aan een rijk verleden. Rond 1900 behoorde Usquert tot de top 5 rijkste gemeenten van Nederland. Omliggende boeren gingen rentenieren in het dorp en lieten dan een passende villa bouwen. Zo vindt men in Usquert mooie voorbeelden van architectuur stijlen die in die tijd populair waren, zoals Jugendstil, Art Deco en Amsterdamse School.

    Toen besloten werd dat Usquert een gemeentehuis moest krijgen, werd de landelijk bekende architect Berlage gevraagd een ontwerp te maken. In 1930 werd het gemeentehuis ingewijd. Nu doet het al sinds 1990 geen dienst meer als gemeentehuis, maar het is nog steeds een architectuur icoon en ook het enige gemeentehuis door Berlage gebouwd.


    • Dweilorkest Boréas
    • Koets in de straten


    Op zaterdag en zondag rijdt een koets met paarden een route door Usquert. Bij vijf halteplaatsen kan men op- en uitstappen.
    Op zaterdag- en zondagmiddag gaat een dweilorkest van Boréas door de straten van Usquert.